Venetiëreis

De reis naar Venetië is een jaarlijks hoogtepunt voor De Poorters.

U kunt zich vrijblijvend opgeven voor de reis van 2015.

Vere da pozzo

Als Jeanne je vraagt een bijdrage te leveren van bepaalde indrukken (toegespitst op waterputten), die je hebt gekregen tijdens de week Venetië onder haar zeer deskundige leiding en begeleiding door Leo, kun je geen neen zeggen.

Nu was het voor mij de tweede keer dat ik, na vijf jaar, weer meeging. Venetië is zeker geen onbekend terrein voor mij; sinds ik (pas) in 2004 voor de eerste keer op Piazzale Roma uit de bus stapte en de vaporetto nam, was ik verloren. Hier wil ik keer op keer naar toe terugkeren. Een stad zonder auto’s, zonder fietsen, zo lieflijk. Mijn excuus om met regelmaat naar Venetië te kunnen reizen was en is het fotograferen van de vele waterputten, de putkransen (vere da pozzo). Je ziet ze overal op pleintjes en binnenplaatsjes, maar meestal loop je er achteloos aan voorbij. Als je jezelf een doel stelt om er zoveel mogelijk te fotograferen, loop je vanzelf ook elk achteraf straatje in om te kijken of er om de hoek een “corte” is met een put. In het begin dwaalde ik op die manier door de stad, tot ik via een boekhandel een antiquarisch boekje vond, waarin circa 250 publieke putten beschreven worden; dat is een tiende deel van het totale (veronderstelde) aantal dat zich nog in de stad bevindt, o.a. op binnenplaatsen van diverse palazzi of achter hekken van kleinere binnenplaatsjes. Soms met een beetje geluk te fotograferen door de hekken heen.

Ons programma met Jeanne is zo vol met kerken, patere en reliefs dat onze ogen min of meer langs de putten dwalen. Om toch heel summier een paar putten te noemen, de volgende:

Illustratie

Campo Santa Maria Mater Domini
eerste helft 15de eeuw
laat-gotisch, Istrische steen


Illustratie

Campo Santa Maria Zobenigo, pleintje tegenover 'ons'' Hotel Ala
14de eeuws, gotisch
Veronees rose marmer


Illustratie

Campo San Zaccaria
eind 15de begin 16de eeuw
Lombardisch - Istrische steen

Het verhaal over de drie putten in het Ghetto is een van de interessantste wat de publieke putten in Venetië betreft. Daar het Ghetto in 1516 in gebruik werd genomen, zou het logisch zijn de putkransen te dateren in dat jaar of later. Daarentegen maakt de stijl en het gebruikte type van het schild (gotisch en amandelvormig) het heel onwaarschijnlijk ze te dateren in de 16e eeuw.

Illustratie

Campo Ghetto Nuovo
(een van de drie putten)15de eeuw
gotisch, Istrische steen

Waarschijnlijker is het dat oorspronkelijke wapenschilden van reeds bestaande putkransen werden afgebeiteld en daarvoor in de plaats de nu aanwezige drie leeuwen lopend en in profiel te zien zijn. Dit te meer daar de stijl van de leeuwen die van de leeuw van Juda is.


Als extraatje, een overzicht van een aantal putten uit verschillende periodes:

Illustratie

Ca'Vendramin Calergi, Cortile van het Casino
Veneto-Byzantijns, 11de - 13de eeuw


Illustratie

Ca 'd Oro, binnenplaats
gotisch, 14de - 15de eeuw


Illustratie

Campo della Madalena
Lombardisch, eind 15de - begin 16de eeuw


Illustratie

Campo Santa Maria Formosa
Renaissancistisch, 2de helft 15de - half 16de eeuw


Illustratie

Campo dei Frari
Manieristisch, 2de helft 16de - 1ste helft 18de eeuw


Illustratie

Campo Santa Sofia
neo-classisime, 2de helft 18de eeuw

De enige 19de-eeuwse put die het waard is genoemd te worden is die op het Campo San Polo (1838) met zijn ongebruikelijke achtkantige vorm en een basement met zestien kanten, de grootste waterput van Venetië (320 cm).

Foto's en tekst: Angenies Wolfsbergen